uit de nalatenschap van Cor de Man

Cor de Man

Cor de Man was als docent schoolmuziek en algemene muziekpedagogiek verbonden aan het Brabants Conservatorium in Tilburg van 1958 tot 1982. Bij hem stond vooral ‘het luisteren’, de luisterdidactiek, centraal in de muzieklessen. En dan met name naar klassieke muziek.

Hij is lang op zoek geweest naar hoe hij leerlingen kon stimuleren om een actieve en open luisterhouding aan te nemen. Hoe kun je klassieke muziek, in alle complexiteit, aanbieden zonder dat de luisteraar afhaakt of verdrinkt in moeilijke vormen en structuren.

Het antwoord hierop vond hij in het visualiseren van muziek. Hij bedacht en ontwikkelde een systeem waarmee hij de structuur van de muziekstukken schematisch weergaf. Door bijvoorbeeld melodieën te verbinden aan symbolen ontstaat er als het ware een soort plattegrond, blauwdruk van het muziekstuk. Wanneer de luisteraar dit vormschema volgt tijdens het beluisteren ontstaat er een verwachtingspatroon in wat er gaat komen.

In 1972 puMuziek in Grafiekbliceerde hij een groot deel van deze vormschema’s in zijn boeken ‘Muziek in grafiek’, waarmee vele muziekdocenten in talloze scholen aan de slag gingen. Jammer genoeg niet altijd op de manier waarop het hem voor ogen stond. De laatste twintig jaar is zijn werk helaas in de vergetelheid geraakt. Helaas, want er zijn genoeg schema’s die nog steeds op een doeltreffende manier in te zetten zijn in een luisterles, voor met name bovenbouw en eindexamenklassen. Dat een audio-visuele aanpak voor muziekbeleving nog steeds een uitstekende manier is kun je zien op het internet. Je kunt filmpjes vinden waar op de meest verschillende manieren muziekstukken in beelden gevangen worden. Zie hiervoor de verwijzingen onder ‘links‘ op deze website.

In zijn laatste werkzame jaar op het conservatorium heeft hij aan zijn toenmalige leerlingen nog een honderdtal verloopschema’s die niet gepubliceerd waren nagelaten. Deze treft u aan onder het hoofdstuk ‘Galerij’ als ‘muziek in grafiek aanvulling’. Door op een plaatje te klikken kan er een vergroting geopend worden die opgeslagen, dan wel geprint kan worden.

Aangezien ‘Muziek in grafiek’ niet meer uitgegeven wordt is het een mogelijkheid om de schema’s uit deel II hier online te zetten. Of dit kan, in verband met het auteursrecht, wordt momenteel onderzocht. Het zou echter jammer zijn dat hierdoor het levenswerk van deze unieke Cor de Man verloren zou gaan.

Update:

Deel 2, composities, is inmiddels helemaal gescand. Liefhebbers kunnen middels de contactenpagina een .rar bestand met daarin alle vormschema’s aanvragen. Die worden dan zo snel mogelijk toegestuurd. Ook dit zal wel niet helemaal conform het auteursrecht zijn, maar zoals eerder gezegd, dit mag niet verloren gaan.